Rzepak jest rośliną wymagającą uwagi, zwłaszcza we wczesnych fazach wzrostu. Jesienią, kiedy niewielkie rośliny rzepaku pojawiają się na plantacji, jednym z najgroźniejszych zagrożeń są chwasty, które konkurują z rośliną uprawną o światło, wodę czy składniki pokarmowe. Jesienią słabszy od chwastów rzepak musi być odpowiednio chroniony, aby uzyskać zadowalający plon.
Zmiany klimatyczne z jakimi mamy do czynienia w ostatnim okresie, sprzyjają rozwojowi chwastów. Ciepłe okresy jesienne i zimowe, którym towarzyszą coraz wyższe temperatury i brak opadów oraz pokrywy śnieżnej zimą, powodują niełatwą do wygrania dla rośliny uprawnej walkę z chwastami, które pojawiają się już jesienią. Obok bardzo starannej agrotechniki (np. uprawa gleby, wysiew itp.), szczególną uwagę należy zwrócić na ochronę herbicydową – i to już jesienią. Prac ograniczających zachwaszczenie nie wolno pozostawiać do wiosny, kiedy chwasty będą już w zaawansowanych fazach rozwojowych, wykazując większą odporność na dostępne herbicydy. Rzepakowi ozimemu zagrażają zarówno chwasty jedno-, jak i dwuliścienne, np. jednoliścienne – perz właściwy, samosiewy zbóż, wyczyniec polny, miotła zbożowa; dwuliścienne – gwiazdnica pospolita, fiołek polny i fiołek trójbarwny, jasnota różowa i jasnota purpurowa, gorczyca polna, tasznik pospolity, tobołki polne, komosa biała, bodziszek drobny, przetaczniki (perski, bluszczykowy lub polny), mak polny, chaber bławatek, maruna nadmorska, rumianek polny, przytulia czepna. Konkurencja chwastów powoduje, że jesienią rzepak wytwarza rozety o zbyt małej masie, a jego system korzeniowy jest słabo rozwinięty. Wiosną wznowienie wegetacji jest trudniejsze, rzepak wytwarza mniej łuszczyn, nierównomiernie dojrzewa, a nasiona są gorszej jakości. Straty powodowane przez chwasty, w skrajnych przypadkach, mogą sięgać 25%. W Polsce ok. 50% plantacji zachwaszczonych jest w stopniu dużym lub bardzo dużym – gleba pokryta jest w 50–60% chwastami.
Odmiana i preparat podstawą sukcesu
Zaczynając uprawę rzepaku warto postawić na odmiany odporne, które poradzą sobie w warunkach stresu związanego z temperaturami czy agrofagami. Taką odmianą jest InVigor 1165 firmy BASF – najwyższej jakości mieszaniec rzepaku ozimego. Odmiana ta plonuje wysoko i stabilnie nawet w niesprzyjających warunkach. W przeprowadzonych badaniach rejestrowych COBORU, przyrost plonu InV1165 był wg nich wyższy wobec wzorca o 12%. W niektórych regionach kraju wyniki plonowania osiągnęły aż 115% wzorca. W badaniach zimotrwałości uzyskał jeden z najlepszych wyników. Doświadczenia sprawdzające w Polsce i Szwecji w surowych warunkach zimowych również wskazują na wysoką zimotrwałość tej odmiany. InV1165 charakteryzuje się również bardzo wysoką trwałością łuszczyn, co przekłada się na mniejsze straty związane z osypywaniem nasion rzepaku. Wymierną korzyścią jest brak konieczności inwestowania w specjalne sklejacze łuszczyn rzepaku. Bardzo dobrze regeneruje się po zimowych uszkodzeniach. Dowodem na to jest procent martwych roślin po zimie. Był on niższy aż o 8% w odniesieniu do wzorca. Doskonale sprawdza się na glebach dobrych, średnich oraz słabszych. Rzepak InV1165 nie wykazuje tendencji do wylegania. Średnio wysokie rośliny wyrosłe z nasion odmiany InVigor® jej nie mają. Odmiana wykazuje podwyższoną tolerancję na suchą zgniliznę kapustnych, dzięki obecności genu Rlm7. Doskonale reaguje ona na regulację wzrostu.
Po wyborze odpowiedniej odmiany czas na jesienną walkę z chwastami. Zastosowanie odpowiednich herbicydów już jesienią pozwoli na wyeliminowanie konkurencji oraz lepsze przezimowanie roślin rzepaku – wytworzenie silnej rozety, odpowiednio niskie osadzenie szyjki korzeniowej, zwiększające odporność roślin na niskie temperatury. Zwalczanie chwastów jesienią ma również aspekt ekonomiczny. Wczesne zlikwidowanie zachwaszczenia oszczędza czas, zwłaszcza, że okres wiosenny to czas spiętrzonych prac w gospodarstwie, oraz pieniądze – zbyt zachwaszczona plantacja wiosną nie zostanie w pełni odchwaszczona co obniża plon końcowy.
Zabieg jesienny należy traktować jako podstawowy, a wiosenny jedynie jako interwencyjny, w przypadku, gdy nie wszystkich chwasty zostały zniszczone jesienią.
W Polsce rzepak najczęściej siany jest po zbożach, dlatego już jesienią pojawiają się samosiewy zbóż oraz bardzo ekspansywne chwasty jak np. perz właściwy. Przykładowymi preparatami wykorzystywanymi do walki z chwastami w rzepaku ozimym są BUTISAN STAR 416 SC, COMMAND 480 EC, NAVIGATOR 360 SL.
Butisan Star 416 SC ma w swoim składzie dwie substancje czynne: metazachlor (związek z grupy chloroacetoanilidów), który charakteryzuje się szerokim spektrum zwalczanych chwastów, włącznie z rumianowatymi, przetacznikami, gwiazdnicą i gatunkami jednoliściennymi, i chinomerak (związek z grupy kwasów chinolinokarboksylowych) – dodatkowa substancja biologicznie czynna, która charakteryzuje się doskonałą aktywnością w stosunku do przytulii czepnej. Preparat jest w formie koncentratu zawiesinowego do rozcieńczania wodą, stosowanym doglebowo lub nalistnie. Maksymalną efektywność środka uzyskuje się stosując przed wschodami chwastów. Przeznaczony jest na wszystkie typy gleb, za wyjątkiem gleb bardzo lekkich oraz zawierających powyżej 10% materii organicznej.
Butisan Star 416 SC pobierany jest poprzez część podliścieniową oraz korzenie kiełkujących chwastów i niszczy je przed wschodami. Działa również na chwasty po wschodach do fazy 2 liści właściwych, w zależności od gatunku chwastu. Najskuteczniej zwalcza chwasty w warunkach odpowiedniego uwilgotnienia gleby. Przed wschodami zwalcza chwasty wrażliwe, takie jak: gwiazdnica pospolita, jasnota purpurowa, jasnota różowa, komosa biała (w dawce 3,0 l/ha), mak polny, maruna nadmorska, miotła zbożowa, przetacznik bluszczykowy, przetacznik perski, przytulia czepna, szarłat szorstki, rumianek pospolity, tasznik pospolity; oraz wrażliwe, jak: komosa biała (w dawce 2,5 l/ha), fiołek polny. Stosując preparat przedwschodowo w celu zapewnienia bezpieczeństwa dla wschodzących roślin nasiona rzepaku należy wysiać na głębokość co najmniej 15 mm i dokładnie przykryć glebą. Po opryskaniu pola nie należy wykonywać żadnych zabiegów pielęgnacyjnych.
Po wschodach zwalcza takie chwasty, jak: wrażliwe – gwiazdnica pospolita, jasnota purpurowa, jasnota różowa, maruna nadmorska (do fazy dwóch liści), miotła zbożowa, przetacznik bluszczykowy, przetacznik perski, przetacznik polny, przytulia czepna (do fazy liścieni), szarłat szorstki, rumianek pospolity; średnio wrażliwe – bodziszek drobny, komosa biała, mak polny (do fazy dwóch liści), tasznik pospolity; odporne: samosiewy zbóż, fiołek polny.
Zastosowanie środka można dostosować do prac w gospodarstwie, wybierając jeden z trzech rekomendowanych terminów jesiennych:
W celu zwiększenia skuteczności zabiegu w warunkach niskiej wilgotności gleby Butisan Star można połączyć z preparatem Navigator 360 SL, stosując dawki: Butosan Star – 1,5 l/ha (4–7 dzień) + Navigator – 0,2 l/ha (rzepak w fazie BBCH 10-14)
Command 480 EC, to preparat firmy FMC Chemical s.p.r.l., zawiera jedną substancję czynną: chlomazon (substancja z grupy izoksazolidionów). Jest to herbicyd selektywny o działaniu układowym, stosowanym doglebowo, występującym w formie koncentratu do sporządzania emulsji wodnej. Działa na chwasty głównie w okresie ich kiełkowania. Zgodnie z klasyfikacją HRAC substancja czynna chlomazon zaliczana jest do grupy F3. Substancja czynna pobierana jest przez korzenie chwastów, powodując w roślinie hamowanie syntezy karotenoidów. Zwalcza chwasty wrażliwe, jak: bodziszek drobny, chwastnica jednostronna, gwiazdnica pospolita, jasnota purpurowa, farbownik polny (syn. krzywoszyj polny), poziewnik szorstki, przytulia czepna, tasznik pospolity, tobołki polne; średnio wrażliwe: komosa biała, maruna nadmorska, szarłat szorstki, rdest powojowy, przetacznik polny, psianka czarna; średnio odporne: rumian polny, zółtlica drobnokwiatowa; odporne: fiołek polny. W rzepaku ozimym środek należy stosować bezpośrednio po siewie (do trzech dni), na starannie uprawioną glebę (bez grud). Nasiona należy wysiewać na jednakową głębokość i starannie przykryć glebą. Aby uzyskać wysoką skuteczność w zwalczaniu chwastów średnio wrażliwych, np. rumianowate, środek można stosować w tym samym terminie z preparatem Butisan Star 416 S.C., w dawkach: Butisan Star – 2,2–2,5 l/ha + Command – 0,15 l/ha.
Navigator 360 SL – preparat firmy Dow AgroSciences Polska Sp. z o.o. – jest herbicydem selektywnym o działaniu układowym, stosowanym nalistnie, występującym w formie koncentratu rozpuszczalnego w wodzie. Pobierany jest poprzez liście chwastów, a następnie szybko przemieszczany w roślinie do stref wzrostowych rośliny. Pierwszym objawem działania herbicydu jest zahamowanie wzrostu, następnie chwasty ulegają deformacji, powstają chlorozy prowadzące do nekroz i zamierania. Preparat zawiera trzy substancje czynne: chlopyralid (związek z grupy pochodnych kwasu pyridinokarboksylowego), pikloram (związek z grupy pochodnych kwasu pyridinokarboksylowego), aminopyralid (związek z grupy pochodnych kwasu pyridinokarboksylowego), które zgodnie z klasyfikacją HRAC zaliczone są do grupy O. Środek należy stosować jesienią, gdy rośliny rzepaku znajdują się w fazie pełni rozwiniętych liścieni do czterech liści właściwych (BBCH 10-14) na chwasty znajdujące się w fazie liścieni do 4 liści właściwych. Maksymalna/zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 0,2 l/ha. Navigator zwalcza chwasty wrażliwe: chaber bławatek, dymnica pospolita, komosa biała, mak polny, maruna nadmorska, niezapominajka polna, rdestówka powojowata (syn. rdest powojowaty), samosiewy grochu; średnio wrażliwe: fiołek polny, gwiazdnica pospolita, przytulia czepna; średnio odporne: jasnota purpurowa, tasznik pospolity; odporne: przetacznik perski.
Wymienione w artykule preparaty do nabycia w AgroAngel
Uwaga: Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.
